Sterrenplezier.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Toch is die afstand slechts een steenworp ver in het heelal, want als ik de sterrenkijker naar het sterrenbeeld Draco draai, stuit ik op een hemelobject dat werkelijk hallicunant ver verwijderd is. Liefst 45 miljoen lichtjaar (!) wordt de afstand tot het sterrenstelsel M102 geschat.

Of misschien kan ik beter NGC5866 zeggen, want het was William Herschel die het stelsel in 1788 met zekerheid identificeerde, ook al had Pierre Méchain, een collega van Charles Messier, het stelsel vermoedelijk al in 1781 gelogd. Wegens tijdsgebrek werd de waarneming nog op de valreep op de Messierlijst geplaatst, maar omdat de coördinaten niet vermeld werden ontstond er twijfel over het gelogde object. Jaren later schrapte Méchain zelfs zijn waarneming, en aan M102 kleeft tot op vandaag nog een vermoeden van onjuistheid.

 

 

 

Het sterrenstelsel NGC5866 (foto NASA), omringd door een

halo van miljarden sterren

 

Niet dat het iets uitmaakt, want ik heb NGC5866 eindelijk in mijn vizier. Voor de eerste keer in mijn leven zie ik dit stelsel onder ogen. Een discus van honderden miljarden sterren, vermomd als een zwak nevelachtig iets. 

De prachtige stofband die je op de foto ziet laat zich echter niet zien, ook niet met hogere vergrotingen. Wel leuk is dat de twee heldere sterren bovenaan de foto ook duidelijk te zien zijn door het oculair.

Al zijn dat slechts de vliegen op de voorruit, zoals Stijn Meuris het zo mooi verwoordde. Ik probeer ze daarom weg te denken, en richt alle aandacht op het stelsel, dat nog het beste perifeer te bekijken is, waarop de halo prachtig tevoorschijn komt.

Het stelsel hangt jammer genoeg vrij laag in het westen, wat niet de donkerste plek van de hemel te noemen is. In perfecte omstandigheden zou de stofband misschien wel een hint tonen. Zo maak ik mezelf toch wijs.

 

*******

 

M102 is niet het enige hemelobject dat de Messierlijst ontsiert, want met M40 sloeg Charles Messier de bal helemaal mis. Ik noem hem daarom liever Winnecke 4, een optische dubbelster in het sterrenbeeld Ursa Major.

Het plezier van Winnecke 4 zit hem in het vinden. Ooit heb ik dit object al eens opgezocht, doch toen gooide een vlakbij gelegen dubbelster roet in het eten, waardoor ik begot niet wist welke dubbel nu precies Winnecke 4 betrof.

Ditmaal ben ik beter voorbereid, want de sterrenkaart van Rob Hawley leidt me feilloos naar de juiste plek. Tien minuten later pronken beide sterren al in mijn oculair.

Ik glimlach, Charles Messier is erin geslaagd om mij naar een vrij saai optisch dubbeltje te laten kijken. De man ligt nu waarschijnlijk te gniffelen in zijn graf.

Met de 25mm plössl zijn beide sterren al mooi gescheiden van elkaar, al tovert de Pentax XW10 ook nog wat kleur tevoorschijn. De helderste ster is zonder twijfel oranjekleurig, terwijl de zwakke compaan een mengeling toont van oranje en grijs, alsof de ster op het punt staat uit te doven.

Lees verder ]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SQM

begin: 19.62

midden: 20.16

einde: 20.20

_________