Sterrenplezier.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14 juli 2008

 

 

Het is weer zomervakantie. Zoals elk jaar zie je ook nu weer een ware volksverhuis naar de warme landen: lange rijen auto’s die in file stilstaan in de brandende zon, schreiende kinderen, mensen die vol stress na dagen rijden hun bestemming bereiken en dan opeengepakt naast elkaar gaan liggen aan een zwembad of vervuild strand.

Massatoerisme, ik geef toe, ik laat me ook elk jaar verleiden en met een vliegtuig richting zon brengen. Maar niet nu, deze nacht koos ik voor hét alternatief, gratis en voor niets, zonder lange wachtrijen en vermoeiende ritten. Met één sprong wilde ik naar buitenaardse oorden gaan waar geen enkele toerist te vinden is. Een oneindige ruimte, en helemaal alleen voor mezelf, zonder stress, alleen maar rust.

Althans, dat was het opzet. De klok sprak middernacht toen ik alles opgesteld had in mijn tuintje. Er was geen wolkje te zien aan de hemel, al leken er relatief weinig sterren aan te staan.

Voor mijn eerste bestemming koos ik Collinder 399, alias de kleerhanger. Ik nam mijn snelste vervoermiddel, mijn 10x50 verrekijker. Met een acceleratiesnelheid van 0 naar honderen lichtjaren in slechts 1 seconde was ik in no time bij dit asterisme aanbeland. Mooi, een allesomvattende ontspanning overviel mij en gaf mij het ideale vakantiegevoel.

Na er een tijdje naar gekeken te hebben ging ik op mijn pianostoel zitten en wilde ik het asterisme door de sterrenkijker zien. Ik klikte de red dot finder aan en richtte richting asterisme. Een wilde gok, want ik vond geen referentiesterren die vlakbij stonden. Dit ging al wat moeilijker. Na wat gezoek kreeg ik hem dan toch nog in de kijker. Een vergroting van 26 maal, hiermee was het asterisme nog helemaal te zien, maar eerlijk gezegd, door de verrekijker is hij echt wel een stuk mooier.

Nu ik toch vlakbij was wilde ik de dubbelster Albireo wel eens bekijken. Met een vergroting van 26 maal was maar amper te merken dat dit sterretje een dubbelster is. Ik schoof het oculair in de barlow en keek nogmaals.
Knap, wat een contrast. De oranjekleurige Albireo heeft een witblauwe begeleider. ik had nooit gedacht dat ik zo zou kunnen genieten van een dubbelster.

Ik was nu klaar voor een gewaagder object, ook in het sterrenbeeld Zwaan te vinden, de planetaire nevel NGC6826. Het blinkende oog wordt hij ook genoemd, een bijnaam die al geruime tijd door mijn hoofd spookte. Met de ringnevel nog in mijn gedachten vermoedde ik ook deze keer een zwaarlijvig sterretje tussen de andere sterren te vinden.

Lastig zoeken wel, de Zwaan stond bijna in het zenit, ik moest onder mijn red dot finder gaan hangen en maakte mijn broek nat door op het gras te gaan zitten. Geruime tijd keek ik door mijn oculair, maar ik vond niets wat in aanmerking zou kunnen komen.

Blink dan eens een keertje voor me, komaan. En opnieuw en opnieuw ging ik onder de red dot finder hangen. Waar is dat rode puntje naartoe? Het leel zwakker en zwakker te worden, en ditmaal was het puntje zelfs helemaal niet meer te vinden. Hoe kwam dit nu? Ik klikte hem aan en uit, uh? Werkte hij eigenlijk nog wel?

Ik schroefde de red dot finder van zijn houder zodat ik het ding eens wat beter kon bekijken. Ik klikte hem nogmaals aan en draaide de knop helemaal open. Een heel zwak lichtje begon te branden en doofde vrijwel onmiddellijk uit.

Lap, de batterij was op. Hier stond ik nu in het donker, bezeten om te willen waarnemen. De stress sloeg me om het hart. Na wat moeite slaagde ik er in om de batterij eruit te halen. Het bleek een ronde platte batterij te zijn. Waar moest ik zo’n batterij in ‘s hemelsnaam vinden?

Na wat zenuwachtig gepeins had ik misschien een oplossing gevonden. Als ik me niet vergiste moest er in de afstandsbediening van het alarm van de woning ook zo’n onding zitten. Een wanhoopsdaad, maar het was de enige kans om verder te kunnen waarnemen.

Met mijn rood lampje in de aanslag ging ik terug naar binnen. De afstandsbediening van het alarm lag op de slaapkamer, meerbepaald op het nachtkastje, waar mijn vriendin nu naast lag te slapen. Als een dief in de nacht sloop ik zo stil mogelijk door de slaapkamer. Ik grabbelde de afstandsbediening mee en sloop naar de garage.

Oef, dit leek al gelukt te zijn, mijn vriendin bewoog in ieder geval niet. Ik vreesde even dat de afstandsbediening met een sabotagealarm uitgerust zou zijn, doch toen ik het kastje openschroefde ging het alarm van de woning gelukkig niet af. Geluk! Er zat inderdaad een gelijkaardig batterijtje in!

Ik stak de batterij in mijn red dot finder en klikte het ding aan. Jawel, hij werkte terug! Met hernieuwd enthousiasme liep ik met stevige tred terug naar de tuin. Ik was echter vergeten dat mijn pianostoel voor de sterrenkijker stond. Met mijn rechterknie botste ik met volle kracht op een houten punt van de pianostoel. Gelijktijdig met de eerste pijnscheut ontsnapte er een vloek uit mijn mond en danste ik als een indiaan al hinkend rond de sterrenkijker. Wat een miserie.

Maar goed, het blinkende oog dus. Al maar goed dat ik hem nu niet gevonden had, want ze hadden hem anders zonder twijfel het blauwe oog genoemd. In plaats daarvan besloot ik NGC6811 op te zoeken, een open cluster dat dicht bij dat blinkende oog te vinden zou zijn. Moeilijk, ik vond veel sterren daar, maar welke zijn nu de juiste? Bij een vergroting van 130 maal zag ik wel allemaal kleine sterretjes die de vorm hadden van een scheerapperaatje, ze stonden in een afgebogen lijn naast elkaar, waarop dwars tevens een rijtje sterren zichtbaar was. Zucht. Voor hetzelfde geld zat ik natuurlijk naar iets verkeerds te kijken.

Genoeg sterrenhoop gezien. Het blinkende oog was me ook al niet gelukt. Wat kon ik nog bekijken? In de buurt van Collinder 399 zou nog een planetaire nevel te vinden moeten zijn, M27. Even op het blad gekeken, en dan met het blote oog naar de plek waar ik hem zou moeten kunnen vinden. Leuk, ik zag voor de eerste keer het sterrenbeeld Dolfijn, schattig!

En nog een nieuw sterrenbeeld, de Pijl!! Aha, ik kreeg er weer zin in, twee kleine maar oh zo mooie sterrenbeeldjes. Ik besloot M27 te zoeken via het sterrenbeeld Pijl, waar M27 toch het dichtste leek tegen te staan. De red dot finder op goed geluk gericht naar de plek waar ik hem dacht te zullen vinden.

En dan weer zoeken door het oculair. Zoeken naar een dik sterretje dat op de ringnevel leek. Zoeken, zoeken … en niets te vinden. Nogmaals de red dot finder gericht, weer door het oculair beginnen zoeken… en plots doemde daar een vlek op!! Een adrenalinestoot schoot door mijn lijf, wat the f*** was dat??? Een bolhoop? Op deze plek!!!???

Ik keek nogmaals waar ik mijn red dot finder naar gericht had, het was echt wel de plek waar ik M27 zou moeten kunnen vinden. Nogmaals door het oculair, stilaan begon het me te dagen, dit moest de planetaire nevel M27 zijn. Nooit gedacht dat ie zoveel groter zou zijn dan de ringnevel. Een ronde diffuse vlek, ik nam mijn barlow en vergrootte hem 52 maal. Ik keek er afwisselend perifeer/ernaar toe.

Raar, de nevel leek mooi rond, maar af en toe leek het wel of de boven –en onderkant ingedrukt werden, alsof het een spons was die vastgenomen werd. Met mijn UHC-E filtertje erbij zag ik dit effect nog iets duidelijker. Het deed me een beetje aan een halter denken, dit moest vast de halternevel zijn. Indrukwekkend, ik vermoed dat dit een prachtig object moet zijn om te fotograferen. Zonder twijfel was dit hét object van deze nacht. Het leek wel of ik hem in 3 dimensies bekeek, de sterren stonden echt op de achtergrond, de nevel leek wel in het midden te ‘hangen’.

Het was ondertussen 01.30 uur. Jupiter stond deze keer ook weer fel te schitteren. Ik had hem gisteren al uitvoerig bekeken maar kon het niet laten. Ik wilde hem nog een keer aanschouwen.

Ongelooflijk, wat een prachtige planeet. Slechts met 26 maal vergroot was dit een ongelooflijk kunstwerk om naar te kijken. Fantastisch, de vier manen stonden helemaal anders nu, en het sterretje dat de indruk geeft een 5de maan te zijn stond ook nu weer mooi spion te spelen.

De seeing leek me beter te zijn als gisteren. Ik waagde het nogmaals om hem 260 maal te vergroten. Ditmaal lukte het wél, maar meer detail gaf de planeet niet prijs. Bij een vergroting van 130 maal meende ik even, buiten de twee bruine wolkenbanden, een bruine kap op de bovenkand van Jupiter te zien. Een verschijnsel dat slechts even te zien was, of had ik het me verbeeld? De planeet was in ieder geval het beste te zien met het groene filtertje.

Het was ondertussen 01.56 uur. Ik keek even rond en merkte vaag een witte band die via Cassiopeia door de Zwaan liep. Ik kon het eerst niet geloven, voor de eerste keer dit jaar zag ik de Melkweg in mijn eigen door licht vervuilde tuintje. Deze avond kon niet meer stuk.

Onder Cassiopeia was de hemel spijtig genoeg niet echt donker te noemen, geen idee waar al die verlichting uit de buurt vandaan kwam die de hemel daar zo fel verlichtte.

Ik besloot toch een poging te wagen om het asterisme Kemble’s Cascade op te zoeken. Met de verrekijker had ik het asterisme na een klein minuutje gevonden. Het leek heel mooi, maar de hemel was op die plek niet donker genoeg, waardoor de sterretjes wat te zwak waren.

Misschien dat ik met de sterrekijker meer kon zien. Helaas vond ik het niet. Met de verrekijker vond ik wel een aantal heldere sterren in de buurt. Een klassieke zoeker op mijn sterrenkijker had me in dit geval wel kunnen helpen denk ik. Soit, kans genoeg nog om dit een volgende keer terug op te zoeken.

Tijdens mijn zoektocht naar Kemble’s Cascade zat ik even heel verkeerd en kwam ik plots NGC457 tegen, de Uilcluster, die ditmaal wel met een vergroting van slechts 26 maal prachtig te zien was.

Met de verrekijker was ook het dubbelcluster, NGC869 en 884 prachtig te zien. Overmoedig dat ik was heb ik ook even gezocht naar NGC7000, de Noord Amerikanevel. Met een vergroting van 26 maal en met mijn UHC-E filter. Ik had niet verwacht deze nevel te vinden, en heb hem ook niet gevonden.

Maakt niet uit. Hierop dacht ik ineens aan de verlovingsring van Demelza en richtte ik mijn sterrenkijker even richting Poolster. De schets van Demelza zag ik duidelijk in mijn beeldveld, jammer dat de ring een beetje ingedeukt is, maar het is het gebaar dat telt natuurlijk, mooi.

Als afsluiter wilde ik de bolhoop M56 nog even meepikken. De positie van deze bolhoop leek me makkelijk te vinden, tussen Albireo en het sterrenbeeld Lier. Raar, maar hoe hard ik ook probeerde, een bolhoop kon ik niet vinden. Jammer, maar ach, het was ondertussen 03.00 uur, en ik had mij sowieso al bangelijk goed geamuseerd. Wat wil je nog meer?

 

Vorig verslag / volgend verslag

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________