Sterrenplezier.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De maan

09/04/2011

  

Je had ze eens moeten bezig zien vandaag, al die homo sapiens. Kruipend op handen en knieën, worstelend tegen het oprukkende onkruid, terwijl sommigen zich staande probeerde te houden aan zelftrekkende grasmachines. Anderen groepeerden zich dan weer tussen pot en pint, al dan niet stevig kwebbelend, en nog anderen kozen de weg van de vrijheid, rustend op ronddraaiende pedalen.

De warme stralen van onze dichtstbijzijnde ster doen iets met een mens. En het is opvallend hoe vlug die tweebenige wezens weer in hun bouwsels kruipen, van zodra die ster onder de horizon verdwenen is. Bouwsels die deze eeuw standaard uitgerust zijn met allerlei media, waar reclameblokken trachten te hersenspoelen, waar sociale netwerksite’s ongewild vereenzamen. Sommige homo sapiens lukt het om aan die media te weerstaan en liggen al snurkend op de bank, terwijl anderen zich naarstig verzadigen aan de drang van het voortplanten, alsof we met uitsterven bedreigd zijn.

Maar niemand lijkt oog te hebben voor die planeet die gevangen zit in de aantrekkingskracht van moeder aarde. Een planeet die op deze zachte lenteavond de fase van het eerste kwartier toont, en hemels mooi omkaderd wordt door het lichtspel van enkele bekende sterrenpatronen.

Ik richt de 10 inch dobson als voorspel even met een lage vergroting naar de maan, en geniet van een planeet die beeldvullend in het oculair pronkt. Een planeet die geen enkele ondertiteling behoeft en niet onderbroken wordt door enige reclame. Tegelijkertijd kust mijn zitvlak het leder van mijn pianostoel, en garandeert de variabele polarisatiefilter mij alle kijkcomfort. Mijn linkeroog wordt hierbij kunstmatig in slaap gehouden door een stoffen ooglap.

Ontelbare kraters sieren de terminator en flirten met de duistere rand van de maan. Krater Aristoteles en Eudoxus liggen op veilige afstand van de frontlijn maar zijn nog half gevuld met schaduw, waardoor hun kraterwanden zich avontuurlijk stijl aftekenen. De lavavlakte Mare Serenitatis bevindt zich iets boven deze kraters maar heeft zich door zijn grootte nog niet helemaal uit de schaduwzijde kunnen sleuren. De zee lijkt een paasei te imiteren. En ook de kraters Theophilus, Cyrillus en Catharina laten zich nog mooi zien, doch om hun glorie in terminatorland te kunnen bewonderen ben ik schromelijk te laat.

Er is 1 krater die de show steelt deze avond: krater Maurolycus, die nog grotendeels gehuld is in de zwarte nevel van de onverlichte maanzijde. Ik neem de 25 plössl uit de oculairhouder en laat de XW10 aan het woord. Ik stel scherp op Maurolycus en voel mijn lippen verbreden. Wat een vreemd maar oogverblindend mooi schouwspel. Het lijkt of de kraterwand van Maurolycus versmolten is met die van Barocius, waardoor er een slangenlijf gevormd wordt dat in een omgekeerde S-vorm uitmondt in krater Barocius B, die de kop van de slang uitbeeldt.

Het puntje van de staart is nog in de duisternis van de maan gedrenkt, doch wordt verlicht alsof het de staart van een ratelslang betreft. Wat een contrast met de rest van het lijf, dat ook nog in het midden even oplicht, waardoor dit schouwspel niet zou misstaan rond de hals van Cleopatra. De maan bulkt van de verrassingen, zo blijkt alweer.

Maar even terug naar de lavazee Mare Serinitatis, die liefst 670 vierkante kilometers telt. De seeing is niet echt optimaal te noemen deze avond, maar tot 240 maal vergroten is nog net doenbaar, al moet je dan wel het juiste moment afwachten. Op zo’n moment toont de lavavlakte opvallend veel kleine kratertjes, waaronder krater Bessel natuurlijk, maar ook kleinere gevallen zoals Deseilligny, die slechts 7 km breed is. Daarnaast merk ik ook meerdere heuvelachtige lijnen op in de gestolde lava, alsof een lang vervlogen wind ze zo ooit gevormd heeft.

Ja, de maan is een pareltje dat onterecht vergeten wordt, beseft ook deze deepskyliefhebber. Het probleem van de maan is dat het hemellichaam geen licht uitstraalt maar alleen maar weerkaatst, waardoor de homo sapiens er het nut niet van inziet. De prachtige landschappen op deze planeet blijven voor de meeste tweebenigen onbekend terrein. Onterecht, vindt deze Kempense homo sapiens vanuit zijn eigen bouwsel, terwijl hij de laatste woorden van dit verslagje typt.

 

Vorig verslagvolgend verslag

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Orion XT10