Sterrenplezier.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9 maart 2010

 

 

 

Een T-vormig asterisme, daar moest ik dus naar zoeken. In de verrekijker bleek het asterisme zich opvallend vlug te laten zien, het volstond om de staart van de Leeuw via Denebola wat door te trekken. Kort daarna zag ik de T ook blinken in de zoeker van de dobson, waarop ik mijn avontuur eindelijk weer kon beginnen. Mijn tweede poging in de Maagd.

Ditmaal stond ik terug op een vertrouwd plekje: een aardeweg vlakbij het vliegveld van Oostmalle. Een grote open vlakte, ingesloten door bossen, met af en toe een verradelijk koud briesje. De hemel zag er wel redelijk goed uit, ondanks het feit dat de Maagd nog relatief dicht tegen de horizon stond. De klok sloeg vermoedelijk iets na 22.30 uur toen ik begon met waarnemen.

Ik begon waar ik de vorige keer gestrand was: M100, te vinden aan de linkerzijde van het asterisme. Met de laagste vergroting (48x) had ik het stelsel dankzij dit asterisme vlug gevonden, al liet M100 zich nauwelijks zien. Ik zag een ontzettend klein nevelig vlekje, waarbij ik bij perifeer kijken de kern een weinig zag oplichten, en waarbij die kern omringd leek te zijn door een nevelachtig iets. Door de zwakte van dit stelsel zonk de moed me al een beetje in de schoenen, want de meeste andere stelsels bevonden zich nog een stuk dieper in de Maagd, en dus meer tegen de horizon aan. Al sleepte de Maagd zich gelukkig ook langzaam weg van die horizon. Met de barlow erbij liet het stelsel zich trouwens ietsjes beter zien, maar met het 5mm oculair (240x) verdween het stelsel dan weer volledig in de achtergrond.

Ik draaide de dobson naar de andere vleugel van het asterisme, waar M98 mij stond op te wachten. Ook weer ontzettend zwak te zien, en nog dicht bij de heldere ster die deel uitmaakt van het asterisme. Ik kon die ster nog wel uit beeld zetten, zodat ik me iets beter op het stelsel kon concentreren. Toch een duidelijk verschil met M100, want M98 zag er duidelijk langgerekt uit, een echte sigaarvorm. Ik kon hem ook nog met de barlow bekijken, maar het 5mm oculair zou er ook weer over zijn.

De laatste Messier in het asterisme, M99, vond ik naast een oranje-kleurige ster die zich in het midden van de steel van de T bevindt. Bij een vergroting van 48 maal viel dit stelsel mij onmiddellijk op en zag ik een wazig vlekje dat mij aan een zwak bolhoopje deed denken. De barlow liet niet veel bijkomende details zien, het stelsel leek eerder rond van vorm, en soms ook weer niet. Ik zag er in ieder geval geen kern in, gewoon een grijze egale vlek.

Maar ik zat al aan drie nieuwe Messiers, dit was al een schitterend begin. Ik liet de kijker nu iets zakken en vergeleek het beeld nauwlettend met de afgedrukte zoekkaartjes van Rob Hawley. M84 en M86 kwamen ver-volgens mooi beeldvullend in beeld te staan, alsook viel mij een derde (zwak) stelseltje op, dat een gelijkzijdige driehoek vormde met deze Messiers. Zowel bij M84 als bij M86 viel er een duidelijke kern op met een wazige rand, ik had het gevoel dat ik recht op de bovenzijde van beide stelsels keek. De kern van M84 was daarbij een stuk duidelijker zichtbaar dan die van M86. Ook met de barlow lieten beide stelsels zich nog mooi zien, alsook was NGC4388 zichtbaar als een wazig uitgesmeerd vlekje, duidelijk sigaarvormig. Dit moet volgens mij een prachtig beeld zijn als je ergens op een echt donkere plek staat.

Ik zakte nog iets meer naar onderen, waarop M87 zich liet zien. Ook meer een ronde vlek, en grijs natuurlijk, met een kern die wat helderder leek en een wazig randje errond. M87 was zelfs tot 240 maal te vergroten, al was het beeld mooier met een lagere vergroting. Links van M87 zag ik nog een zwakker stelsel staan, een NGC, doch voor deze avond wilde ik me beper-ken tot de Messiers.

Ook bij het volgende stelsel, M89, zag ik een buurstelseltje staan, maar voor M89 heb ik iets langer moeten kijken voor ik zeker was dat ik het juiste stelsel onder ogen zag. M89 liet zich in ieder geval een stuk kleiner zien dan M87, het leek wel een nasmeulend sterretje, bijna puntig klein, maar in vergelijking met een gewone ster een stuk waziger. Desalniet-temin gaf ook deze Messier mij een ontzettend goed gevoel. Wat heerlijk om te starhoppen en de ene na de andere ontdekking te doen.

De volgende Messier, M90, was daarbij nog in hetzelfde beeldveld te bewonderen als M89, met een duidelijke kern in het midden, een meer langgerekt stelsel ook. Bij perifeer kijken viel mij tevens een puntje op in de kern van M90. Geen idee of dit de kern betrof of een toevallig sterretje dat er net voor hing. In ieder geval was dit ook een sterrenstelsel dat heel zwak zichtbaar was en ook duidelijk vanuit een schuine hoek te bewonderen was, het stelsel wees naar linksboven in mijn beeldveld.

Vreemd, na een tijd waarnemen verkende ik de omgeving rondom mij nogmaals – de tijd vliegt tijdens het waarnemen – en de hemel leek nu minder sterren te tonen. Melotte 111 en M44 waren nog net zichtbaar met het blote oog. Maar de ster Betelgeuze flikkerde dan weer in volle paniek, vastgeknoopt aan anker Orion, dat Betelgeuze langzaam mee in de horizon sleurde. En de stilte op deze desolate plek was overweldigend, al blies de wind steeds meer koude rillingen over mijn lijf.

Even sloeg ik in paniek. Door het rondkijken was M90 uit mijn beeldveld gedwaald, waarbij ik al zoekend in een gigantisch mijnenveld van sterren-stelsels terechtkwam. Gelukkig kreeg ik het duo M84 en M86 per toeval weer in beeld, waarop ik via de reeds eerder bekeken Messiers al galaxy-hoppend weer op M90 uitkwam.

Via M90 diende ik vervolgens een stukje te zakken naar M88. Het duurde even voor ik deze met zekerheid gevonden had, maar wat een heerlijk gevoel overviel mij toen ik hem had. De Maagd leek zich helemaal te geven voor mij, echt kicken! Starhoppen in deze regio is echt fun. M88 liet zich daarbij duidelijk zien, vlakbij een zwak dubbeltje. Maar weinig detail alweer, ik hou het op een grijs vlekje dat schuin naar boven wees.

M91 had ik dan weer opvallend vlug gevonden, maar ik schrok hoe slecht zichtbaar dit stelsel was. Miljaar, het leek ook weer zo’n uitdovend sterretje, een puntje dat verast leek. Met de barlow erbij liet het vlekje zich iets duidelijker zien, maar dan nog. Ik was al andere stelsels tegengekomen die geen Messiers waren maar een stuk duidelijker zicht-baar bleken te zijn dan deze M91. Zeker geen wauw-gevoel, en zonder de zoekkaarten had ik dit ding nooit gevonden. Maar ik was wel zeker dat ik de juiste onder ogen had, de sterren op het zoekkaartje kwamen netjes overeen met degene die in mijn beeldveld stonden.

Heerlijk, ondanks de koude die me nu behoorlijk parten begon te spelen. Ik hopte terug naar M90 en vervolgens naar M58, dat zich ook als een redelijk klein stelseltje liet opmerken. Met de barlow erbij ook nog mooi te bewonderen trouwens. Een stelsel dat ook weer onmiddellijk te zien was met de laagste vergroting, alsook viel er mij een verheldering op in de kern die omringd was door een wazige gloed. Echt mooi.

Zoals ook het volgende stelsel: M59, dat al onmiddellijk in hetzelfde beeldveld stond als M60, samen met nog een ander stelseltje. Prachtig al-weer, drie stelsels in mijn beeld, zelfs met de barlow erbij lieten de drie zich nog nét samen in beeld zien. M60 was duidelijk het beste zichtbaar en was de grootste van de drie, met een duidelijke kern. Het viel me ook op dat de stelsels onder een andere hoek tegenover elkaar stonden. Ik kon ernaar blijven kijken. Al die verre werelden. Ik vroeg mij af hoeveel Messierachtige objecten er in die sterrenstelsel te vinden zouden zijn, hoeveel Orionnevels en Saturnussen ze zouden bevolken. Hoeveel aardes zouden er ronddraaien, en welke wolkenformaties zouden ze tonen? Welke deuntjes zouden de vogels fluiten, en welke oorlogen zouden er woeden? Zoveel vragen, waarvan we het antwoord nooit zullen weten.

Maar het was tijd om op te ruimen, onverwacht sloeg de klok al 01.00 uur, ik bleek zowaar onderkoeld te raken. En nu ik in de warme woon-kamer zit merk ik plots dat ik M49 en M61 nog vergeten ben te zoeken. Ach, die zijn dan maar voor een volgende keer.


Vorig verslag / volgend verslag

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_________