Sterrenplezier.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deepsky vanuit de tuin 

 

03 juli 2011

 

 

Tijd voor een herkansing, ditmaal in mijn eigen tuin in hartje Zoersel. Het is zaterdagnacht, 00.45 uur om precies te zijn. De 10 inch dobson staat al gedurende een uur af te koelen op het gras, en het ding is nu al kletsnat. Nog veel vocht in de lucht dus, met het blote oog zie ik de sterren zelfs twinkelen.

 

Ik word ook wat bang gemaakt door een dik laken van hoge bewolking, dat een redelijk groot deel van het zuidwesten in beslag neemt. Ik hoop bij god niet dat die bewolking naar het zenit opschuift.

Ik doe meteen een eerste SQM-meting, wat mij een waarde oplevert van 19.90. De melkweg is heel vaag zichtbaar in Cygnus. Jammer genoeg word ik afgeleid door liefst 8 lantaarnpalen. Mezelf verstoppen is hopeloos, want waar ik ook ga zitten, er zijn er altijd wel een paar die me rechtstreeks aankijken.

Maar het kan me niet schelen, ik maak er gewoon het beste van en beperk mijn jachtgebied tot de mooiste plekjes aan de hemel. Ik wil deze nacht nieuwe dingen bekijken, ik wil licht zien dat mij nog nooit eerder bereikt heeft. Al blijf ik deze keer gewoon lekker knus in ons eigen melkwegstelsel.

 

Te beginnen met een open sterrenhoop in Cygnus, en lap, ik kan al meteen beginnen met de vangspiegel droog te blazen, en ik heb mijn eerste object nog niet eens gezien! Gelukkig laat de spiegel zich vlug drogen, en kort hierna staat mijn eerste object al in het oculair, een sterrenhoop die zich in een opvallend sterrijk gebied genesteld heeft.

 

Toch is NGC7086 een genot om te bekijken. Met de 25mm plössl (48x) tel ik een 10 tot 20 zwakke sterren, die als sterrenhoop onmiddellijk opvallen tussen de overvloed aan omgevingssterren. De hoop is vrij onregelmatig van vorm en laat zich het beste perifeer bekijken, waardoor er nog enkele zwakke sterretjes tevoorschijn komen, die op een sprookjesachtige manier aan en uit lijken te knippen, dobberend in een mysterieuse gloed. De kijker lichtjes bewegen doet het hoopje ook elke keer weer even heropleven. Wat een leuk ding.

En eindelijk, terug deepsky kijken! Wat een zalig gevoel, ik word overmand door een intens gevoel van geluk. De rillingen lopen over mijn rug, ik zou wel kunnen gillen. Gewoon hier in het centrum, tussen de lichtpalen.

Gulzig als ik ben wil ik meer. Ik blijf in Cygnus en draai de kijker naar de planetaire nevel NGC7008. Met het plösseltje (48x) laat deze nevel zich als een klein, driehoekig neveltje zien, bijzonder vaag trouwens, en het lijkt ook alsof hij tegen een ster van magnitude 9 aanplakt, waardoor het geheel mij aan een komeetje doet denken.


De XW10 (120x) toont een opvallend duidelijker alsook mooier beeld van de nevel. Ongelooflijk, wat een fascinerende nevel! Hij laat zich nu als een grote nevelachtige vlok zien, al is zijn vorm vrij moeilijk te bepalen, eerder rond op het eerste zicht, maar bij langer turen misschien ook wat ovaal. Bij perifeer kijken lijk ik zelfs een donkere laan in de nevel op te merken, alsook valt mij een zwak sterretje op in de nevel, meer naar de rand toe.

De nevel hangt bij deze vergroting nog steeds tegen die magnitude 9 ster aan, die nu wat oranje van kleur aandoet. Die ster blijkt ook een dubbelster te zijn, ik zie er een heel zwak sterretje naast staan, vlak tegenover de nevel. Ja ja, ook mijn tweede hemelobject blijkt een wondermooi pareltje te zijn!

Oh Cygnus, verras me nog een derde maal. Toon je schoonheid nogmaals aan deze simpele ziel met beperkte houdbaarheidsdatum, volledig biologisch afbreekbaar by the way. En ik draai de kijker naar mijn derde object: NGC6910, waarop ik tot de conclusie kom dat mijn smeekbede in goede aarde is gevallen bij moedertje zwaan. Haha!

Met het plösseltje (48x) is dit open sterrenhoopje schitterend te zien. Ontzettend kleine sterretjes, ik tel er zo’n 8 die de vorm van een wichelroede aannemen, of laat ik het gewoon op een lichtjes gebogen takje houden dat aan de onderzijde in twee splitst.

 

Twee fellere sterren staan netjes tegen het hoopje aan. De felle ster Sadr staat trouwens ook redelijk dichtbij maar nog net uit beeld. Het krioelt in deze omgeving van de sterren, wat prachtig om dit kleine sterrenhoopje ertussen te zien hangen. De twee sterren die tegen het cluster hangen lijken ook de kleur geel aan te nemen.

En wat ben ik blij dat ik de Pentax XW10 heb aangeschaft, want dit oculair schenkt me telkens zo’n ontzettend puur en schoon beeld. Het sterrenhoopje staat nu een stuk groter in mijn beeldveld te pronken, en er zijn nu ook wat zwakkere sterren die zich laten zien. De twee helderste sterren zijn nu zonder twijfel gele sterren en behoren vermoedelijk niet tot de sterrenhoop, maar ze maken het totaalplaatje wel bijzonder smakelijk om naar te kijken.

Iedereen die het waarnemen ook een beetje serieus neemt moet ook gewoon een ooglapje gebruiken om het linkeroog af te schermen. Kijken met een dichtgeknepen linkeroog is zo ontzettend vermoeiend. Wat een wereld van verschil als je dat linkeroog kan open houden, alsof je thuis op de bank naar de televisie zit te kijken. Je ziet ook gewoon meer als je ontspannen met beide ogen open kan kijken.

Ik wil nu een bolhoop zoeken en draai de kijker naar het sterrenbeeld Delphinus. NGC6934 valt bij 48x onmiddellijk op bij direct kijken, al blijft de bolhoop een redelijk zwak ding. Maar het voordeel van deze lage vergroting zit hem in het totaalplaatje, dat bijzonder aangenaam is om naar te kijken.

 

De bolhoop bevindt zich namelijk netjes op een rechte lijn met drie sterren, kunstig mooi. Daarbij staan er in hetzelfde beeldveld nog enkele andere sterren waardoor het geheel mij aan een pijl doet denken. Wat een verschil met cygnus ook, er staan nu opvallend weinig omgevingssterren in mijn beeldveld.

Ik moet nogmaals de föhn gebruiken om de licht beslagen vangspiegel te vrijwaren, en voor alle zekerheid kijk ik nogmaals met deze vergroting naar de bolhoop, maar nee hoor, het lag niet aan de beslagen vangspiegel dat ik zo weinig omgevingssterren te zien kreeg.

Tijd voor de XW10 (120x), waardoor ik de bolhoop al een stuk groter zie, al kan ik nog steeds geen sterren oplossen. De kern is opvallend helder en wit van kleur en wordt omgeven door een grijze wazige rand, zoals je die wel meer ziet bij onopgeloste bolhopen. Ook zonder hem te kunnen oplossen is dit beeld al redelijk adembenemend te noemen.

Ik neem mijn Stratus 5mm (240x) erbij, waardoor ik de bolhoop nog steeds comfortabel kan bekijken. Ditmaal kan ik bij perifeer kijken af en toe wel enkele sterren oplossen in de rand van de bolhoop. Ik stoor me wel aan een lantaarnpaal die in mijn oculair schijnt. Met mijn handen slaag ik erin om het irritante licht uit het oculair te houden. Gelukkig, want deze bolhoop is echt wel een leuk ding om te bekijken. Aanrader.

Ik neem de SQM-meter er nog eens bij, het toestel geeft nu een waarde aan van 19.95. De temperatuur is vrij zacht, zo’n 12 graden, en het is windstil. De bewolking in het zuidwesten is wel iets opgeschoven, het sterrenbeeld Aquila komt in de problemen. Cygnus is duidelijk nog het mooiste sterrenbeeld aan de hemel, drijvend in een waas van melkweg.

Maar ik blijf nog even in Delphinus en zoek een tweede bolhoop op: NGC7006. Wat een verschil met de vorige, bij 48x laat hij zich nauwelijks zien, het lijkt wel een uitgelopen sterretje. Ook de XW10 (120x) levert niet echt een duidelijker beeld op. Deze bolhoop valt volgens mij niet op te lossen met deze kijker. Hup naar de volgende.

En dat is de planetaire nevel NGC6905, ook wel the blue flash nebula genoemd, nog steeds te vinden in het sterrenbeeld Delphinus. Wat een wonder dat ik hem heb gevonden, wat de nevel staat in een opvallend sterrijk gebied en laat zich bij 48x nauwelijks zien.

Door de XW10 is de nevel echter een pareltje, en dat kan je bijna letterlijk nemen, want hij toont zich opvallend rond met een duidelijk afgetekende rand. De nevel wordt vergezeld door twee sterren die elk netjes aan een zijde staan, waardoor de nevel nog wat meer geaccentueerd wordt. Ik zie een werkelijk fraai gezicht, en hoewel ik geen kleur in de nevel zie, kan ik al raden in welke kleur hij zich op foto’s toont. Leuk, deze moet ik zeker eens op foto bekijken.

Als afsluiter van deze nacht besluit ik een helder Messierobject op te zoeken: M27, de halternevel. Bij 120x is deze nevel spectaculair te zien. Ik zie hem haast in 3D, de nevel komt prachtig los van zijn achtergrond. Het heldere deel van de nevel is zeer duidelijk te zien, maar voor het zwakkere nevelgedeelte moet ik mij wel concentreren. Perifeer kijken geeft hier het beste resultaat.

Smashing gewoon, en dit was het laatste object voor deze nacht. Het is ondertussen 02.30 uur. Tijd om nog iets te drinken, en dan hup, mijn bedje in.

 


 

Vorig verslagvolgend verslag

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SQM

begin: 19.90

einde: 19.95

 

 

temperatuur:

12° C

 

__________

 

 

 

Orion XT10